Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Hội nghị Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Cùng dự có các đồng chí Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương: Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng; thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành phố Hà Nội có Ủy viên T.Ư Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành uỷ Nguyễn Trọng Đông cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành uỷ, lãnh đạo HĐND, UBND TP….

Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 2.127 điểm cầu với hơn 29.800 đại biểu trong cả nước.

Dự tại điểm cầu xã Quảng Bị có đồng chí Lê Thị Hạnh – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó trưởng Ban chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã; đồng chí Bùi Mạnh Thắng – Phó Bí thư Đảng ủy; Chủ tịch UBND xã, Phó trưởng Ban chỉ đạo cùng các thành viên Ban chỉ đạo.

Đánh giá thực chất kết quả, tìm giải pháp để tập trung thực hiện

Phát biểu định hướng tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, bước đầu đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngay từ khi mới ra đời đã nhận sự mong đợi, đồng tình ủng hộ của Nhân dân, các nhà khoa học, các cộng đồng doanh nghiệp. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là con đường sống còn, là động lực để xây dựng phát triển đất nước.

Đất nước đang chuẩn bị tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đã được quán triệt trong văn kiện Đại hội. Năm 2025 là năm có nhiều chuyển động mạnh mẽ, khơi thông mọi nguồn lực đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào cuộc sống. Trong thời gian ngắn, khối lượng công việc lớn nhưng chúng ta nỗ lực triển khai nhiều công việc quan trọng. Nhìn tổng thể chung khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có những đóng góp quan trọng với sự phát triển của đất nước.

Tuy nhiên với tinh thần nhìn thẳng sự thật, những kết quả mới chỉ bước đầu, vẫn còn những điểm nghẽn về hạ tầng dữ liệu, bảo mật nếu không tháo gỡ kịp thời, thực hiện các giải pháp đủ mạnh thì khó tạo ra chuyển biến.

Với tinh thần quyết tâm cao, Tổng Bí thư yêu cầu hội nghị đánh giá thực chất kết quả đạt được, những khó khăn, tìm ra giải pháp để xác định các nhiệm vụ tập trung thực hiện. Đồng thời quán triệt tinh thần đã nói là làm, đã cam kết là thực hiện, đã ra nhiệm vụ là có sản phẩm.

Chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị dần đi vào nề nếp

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Trung ương, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong năm 2025 đã tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị, thể hiện ở việc đề cao vai trò khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST, CĐS); phương thức quản lý, điều hành từng bước đổi mới, hiệu quả vận hành được nâng lên.

Thể chế, chính sách cơ bản được khơi thông với khối lượng lớn văn bản luật, nghị định, thông tư được ban hành đồng bộ tạo sự hứng khởi và niềm tin cho cộng đồng KHCN và ĐMST.

Chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị dần đi vào nề nếp, gắn với các chương trình, đề án chuyển đổi số của 4 khối cơ quan. Hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số bước đầu phát huy hiệu quả; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến phát sinh hồ sơ tăng, góp phần tiết kiệm chi phí xã hội.

Trong lĩnh vực KHCN và ĐMST, đã định hình cách làm bài bản, hướng đi phù hợp xu thế quốc tế (mô hình hợp tác “3 nhà”, khu công nghệ cao, đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ chiến lược), lựa chọn một số đơn vị có tiềm năng làm điểm để nhân rộng. Đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, huy động nguồn lực trong và ngoài nước.

Cụ thể, về cải cách thủ tục hành chính, đến cuối năm 2025, tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến và trực tuyến toàn trình ở cấp Trung ương đạt 53,3% và 31,36%; cấp địa phương đạt 93,9% và 45%. Các địa phương đã công bố danh mục thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66 xác định 786 thủ tục hành chính được thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu và cắt giảm hồ sơ của 8 thủ tục hành chính. Các bộ, cơ quan ngang bộ đã rà soát 1.800 thủ tục có thành phần hồ sơ có thể khai thác từ các cơ sở dữ liệu và 1.740 trường thông tin thuộc 21 cơ sở dữ liệu đã sẵn sàng chia sẻ.

Tỷ lệ người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến tăng mạnh, cấp Bộ đạt 77%; cấp tỉnh đạt 86,7%; qua đó đã tiết kiệm chi phí khoảng 4.100 tỷ đồng. Cổng Dịch vụ công quốc gia được hoàn thiện theo hướng “một cửa số” từ 1-7, hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chuyển đổi số phục vụ hoạt động của hệ thống chính trị được đẩy mạnh.

Trong đó, khối cơ quan Đảng đã số hóa 60/124 quy trình và đưa vào vận hành loạt hệ thống quan trọng. Khối MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đã rà soát 77/90 quy trình lõi, triển khai hệ thống điều hành tác nghiệp đến cấp xã và nền tảng Mặt trận số. Khối Quốc hội, khối Chính phủ tiếp tục vận hành các hệ thống quản lý văn bản, phòng họp không giấy tờ, nền tảng điều hành tác nghiệp, định hình 84 nền tảng số dùng chung.

Hạ tầng số quốc gia được đầu tư phát triển. Tốc độ Internet thuộc nhóm 20 thế giới; tỷ lệ phủ sóng 5G đạt gần 59% dân số, tỷ lệ dân số trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh ước đạt 81,5%. Hình thành Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1. Các nhóm tiện ích của Đề án 06 tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần giảm chi phí, thời gian, giấy tờ. Trong đó, hỗ trợ triển khai lấy ý kiến nhân dân về nội dung sửa đổi Hiến pháp, nội dung dự thảo các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng trên ứng dụng VNeID…

Công tác bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người dân được thúc đẩy; gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai mạnh mẽ, góp phần nâng cao năng lực sử dụng dịch vụ số trong cộng đồng. Đến nay, đã có 8/12 cơ sở dữ liệu quốc gia và 32/105 cơ sở dữ liệu chuyên ngành được tạo lập, đã có nền tảng và cơ sở dữ liệu tập trung phục vụ khai thác, tái sử dụng; 58 cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác đang được triển khai. Dữ liệu bước đầu hỗ trợ cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm giấy tờ, thời gian và chi phí.

Ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được bảo đảm ở mức 3% tổng chi ngân sách năm 2025 (tương ứng 76.000 tỷ đồng). Ước tổng mức đầu tư xã hội cho lĩnh vực này khoảng 12,4% (tương đương 46.000 tỷ đồng) tổng vốn đầu tư toàn xã hội, trong năm 2025.

Qua thảo luận, nhiều ý kiến tại hội nghị nhận định, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, năm 2025 đã hoàn thành một khối lượng công việc rất lớn, tạo được sự chuyển biến rõ rệt từ nhận thức đến hành động và kết quả trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phương châm của năm 2026 là “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng - mang tính nền tảng và cốt lõi của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây không còn là sự lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn tới.

Trên tinh thần này, Tổng Bí thư nêu 7 định hướng và cũng là những nội dung mang tính chất quan điểm chỉ đạo đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung quán triệt, thực hiện; trong đó thống nhất xác định phương châm của năm 2026 là “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”. Năm 2025, hoàn thành giai đoạn “khởi động, chạy đà”, năm 2026 phải chuyển ngay sang “tăng tốc”. Điều quyết định trong giai đoạn này là năng lực tổ chức thực hiện, là kỷ luật hành động, là kết quả đầu ra. Mỗi bộ, ngành, địa phương cần chuyển từ cách làm theo kế hoạch sang cách làm theo mục tiêu và sản phẩm; từ báo cáo tiến độ sang báo cáo hiệu quả; từ “có làm” sang “làm đến nơi đến chốn”. Các cơ quan Trung ương và địa phương cần quán triệt sâu sắc tinh thần này; ưu tiên bố trí đầy đủ, kịp thời nguồn lực cho hạ tầng, dữ liệu, công nghệ chiến lược và nhân lực chất lượng cao; đồng thời có cơ chế kiểm soát bảo đảm hiệu quả trong đầu tư thực hiện.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng, nhất là người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải nhận thức rõ trách nhiệm của mình; nắm vững nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương mình và trực tiếp quán xuyến, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả, đồng thời đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá, thi đua, khen thưởng và xử lý trách nhiệm khi chậm trễ; tăng cường chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, vận hành có hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Đặc biệt, cần tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược và thương mại hóa sản phẩm; thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, làm hạt nhân để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư cũng lưu ý vấn đề chống lãng phí, bởi đầu tư lớn cho mục tiêu lớn nhưng phải hết sức hiệu quả, nếu không kiểm soát chặt chẽ sẽ có nguy cơ tạo nên những lãng phí khổng lồ như lãng phí tài chính, lãng phí nguồn lực, lãng phí tài nguyên con người, thậm chí cả lãng phí cơ hội… Chính vì vậy, cần sớm nhận diện để có các giải pháp phòng tránh ngay từ đầu, không để hậu quả xảy ra mới xử lý...

Tổng Bí thư khẳng định, Nghị quyết số 57 đã mở ra một thời kỳ mới cho đất nước, đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển. Năm 2025, đã thiết lập nền móng thể chế vững chắc; năm 2026 phải là năm hành động đột phá, chuyển từ nền tảng sang kết quả, từ chính sách sang sản phẩm, từ ý tưởng sang giá trị thực tế cho người dân và doanh nghiệp. Toàn hệ thống chính trị hành động ngay, mỗi đồng chí, mỗi cơ quan, mỗi địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, huy động nguồn lực, triển khai quyết liệt để biến mục tiêu thành hiện thực, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.