Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Thanh Mẫn – Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai Hà Nội nhấn mạnh: Những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu đã khiến thiên tai tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng trở nên cực đoan, khó lường. Chỉ tính riêng giai đoạn 2024 - 2025, các cơn bão mạnh, mưa lớn gây ngập úng diện rộng và sạt lở nghiêm trọng đã gây áp lực lớn lên hệ thống đê điều và đời sống nhân dân.
"Phòng chống thiên tai không là nhiệm vụ của riêng ai. Sự chủ động, sẵn sàng của chính quyền cơ sở và người dân là yếu tố quyết định để thích ứng và giảm nhẹ rủi ro," ông Mẫn khẳng định.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Thành Phương – Trưởng phòng Quản lý rủi ro thiên tai cộng đồng và Truyền thông (Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai) đã chia sẻ những số liệu thực tế về thiệt hại do thiên tai. Đáng chú ý, dù thiệt hại về người có xu hướng giảm nhờ nỗ lực điều hành, nhưng thiệt hại về kinh tế lại gia tăng do quy mô tài sản của người dân và doanh nghiệp ngày càng lớn.
Nội dung trọng tâm của hội nghị xoay quanh công thức quản lý rủi ro: Rủi ro = (Thiên tai x Hiểm họa) / Năng lực. Điều này có nghĩa là, khi chúng ta không thể ngăn chặn bão lũ, cách duy nhất để giảm rủi ro là giảm thiểu sự tổn thương và tăng cường năng lực ứng phó tại chỗ.
Mô hình Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng (CBDRM) giúp người dân tự xác định được các vùng nguy hiểm thông qua bản đồ sơ họa, nhận diện nhóm đối tượng dễ bị tổn thương (người già, trẻ em, người khuyết tật) và xây dựng phương án "4 tại chỗ" (Chỉ huy tại chỗ; Lực lượng tại chỗ; Phương tiện, vật tư tại chỗ; Hậu cần tại chỗ) một cách thực chất.
Bà Phan Thị Việt Hà, cán bộ truyền thông của Cục, nhấn mạnh vai trò cốt lõi của thông tin. Theo đó, truyền thông trong phòng chống thiên tai phải đảm bảo 3 yếu tố: Đúng – Chuẩn – Kịp thời. Thông tin không chỉ dừng lại ở các con số khô khan mà phải được "dân dã hóa" để người dân dễ hiểu, dễ nhớ.
Hội nghị không chỉ là buổi tập huấn lý thuyết mà còn là diễn đàn để các cán bộ cơ sở trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, từ việc lập bản đồ rủi ro đến cách thức vận hành loa phát thanh, nhóm Zalo cộng đồng để thông tin xuyên suốt từ Trung ương đến từng hộ gia đình.
Với mục tiêu xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, Hà Nội đang nỗ lực hiện thực hóa chiến lược phòng chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đưa mỗi người dân trở thành một "chiến sĩ" trên mặt trận phòng chống thiên tai.
THÁI ANH